Kolonoskopi Nedir?

Kolonoskopi Kimlere Yapılır?

• 50, 60 ve 70 yaşlarında hiçbir şikayeti olmayan erkek ve kadınlarda kolon kanseri gelişme riskini önceden tespit edebilmek maksadıyla kontrol amaçlı yapılması, Dünya Sağlık Örgütü ve T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından öneri olarak kabul edilmiştir.
• Demir eksikliği anemisi olan menopoz sonrası kadınlarda ve her yastaki tüm erkeklere,
• Son zamanlarda kabızlığı olan kişilere,
• Dışkıda kan görülmesi durumunda,
• Karın ağrısı ile birlikte, kilo verme, sedimantasyon yüksekliği olan kişilere,
• Dışkıda gizli kan pozitifliği olan ve midesinde bu durumu izah eden bir lezyonu olmayan kişilere,
• Kolon boyunca polipler görülen bazı ailevi sendromlarda,
• Polip dışı ailevi kolon kanserine yatkınlık gösteren Lynch sendromu öyküsü olan vakalara uygulanabilmektedir.

Kolonoskopi Nasıl Yapılır?

Kolonoskopinin yapılacağı gün işlemden sonra rahat edebilmek için bol ve beli rahat kıyafetler giyilmesi önerilir. Kolonoskopiye başlamadan önce hastaya sakinleşmesi için ilaç ve ağrı kesici uygulanır. Hasta muayene masasına yan yatırılıp dizleri göğsüne doğru çekilerek kolonoskopi pozisyonu sağlanır. Kolonoskopi pozisyonunun alınmasının ardından doktor makata kolonoskopu yerleştirir. Görüntünün daha net elde edilebilmesi için doktor bağırsaklara bir miktar hava verebilir. Bu şekilde bağırsağı şişirir ve kolonoskopun görüntü alışını kolaylaştırır. Herhangi bir anormal bölge not edilirse, kolonoskop üzerindeki özel bir aletle bir biyopsi yapılır.

Elde edilen görüntüler kaydedilip işlem bittiğinde, doktor kolonoskopu çıkarır.

Kolonoskopinin Faydaları Nelerdir?

• Tüm kolon gözle görülür.
• Divertikül, kanama odakları, ülserler, inflamasyon alanları, darlıklar, polipler, kanserler tespit edilir.
• Kanamaların durdurulması sağlanır.
• Darlıklar genişletilir.

Kolonoskopi İşleminin Riskleri Var mıdır?

Kolonoskopi, genel olarak bu isin eğitimini alan gastroenteroloji uzmanlarının ellerinde güvenli, konforlu, tanısal ve tedavi edici bir uygulamadır. Kolonoskopide anestezi uygulanan vakalarda gün içerisinde imza atılması gereken önemli islerin yapılmaması, yaklaşık 6-12 saat araba kullanılmaması, emziren vakaların 24 saat bebeklerini emzirmemeleri gerektiği akılda tutulmalıdır.

İBS yapısal (organik) değil, fonksiyonel bir bozukluktur. Yapılan tetkiklerde herhangi bir organik bozukluk bulunamaz.

İBS kanser gibi daha ciddi bir hastalığa dönüşmez.

İbs’nin Belirtileri:

İbs’nin belirtilerini 4 ana grupta toplayabiliriz.

Karın ağrısı; künt bir ağrı şeklinde veya kramp şeklinde olur. Ağrılar dalgalar halinde gelir gider. Genellikle yemeklerden sonra ve sabahları hissedilir. Gaz çıkarma ve tuvalet ihtiyacını giderme ile rahatlama hissedilir.

Şişkinlik; İBS hastaları normal kişilere göre daha fazla gaz üretmeseler de gaz bağırsaktan çıkamadığı için rahatsızlık oluşturur. Genelde yemekten hemen sonra başlayarak gün boyu barsak gürültü sesleri gelmesi, karın bölgesinde sıkışıklık ve giysilerin rahatsız etmesi şeklinde olur.

Barsak Alışkanlığı Bozukluğu (Kabızlık veya ishal); İBS hastalarında en sık görülen belirtilerdendir. Dışkı küçük, katı ve mukusludur.

Organik bir sebebe rastlanamaması; yapılan endoskopik, radyolojik ve biyokimyasal tetkikler sonucunda, yakınmaları açıklayabilecek organik bir hastalık saptanamaz.

Bu 4 ana belirtinin dışında; dışkılama sonrası ağrının azalması, dışkılama sayısında ve dışkılama kıvamında değişiklik sık dışkılama isteği ve tam boşalamama hissi, sık idrara çıkma ve acil idrar yapma ihtiyacı, bulantı gibi belirtiler de görülebilir.

İBS Tedavisi;

İBS’yi tamamen ortadan kaldıracak bir tedavi yok ise de; belirtilerin şiddetini azaltmaya ve tekrarlamasını önlemeye yönelik başarılı tedaviler vardır. Amaç, hastanın günlük yaşamını sürdürmesini ve yaşam kalitesinin bozulmamasını sağlamaktadır.

İlaç tedavisinin yanında, kişilerin aşağıdaki noktalara dikkat etmesi şikâyetleri azaltacaktır.

Bol su içilmesi, düzenli yemek yenmesi, gaz yapan yiyecek tüketilmemesi, egzersiz yapılması, stresten uzak durulması, sigaranın bırakılması, içki içilmemesi, rahatsızlığı artırdığını düşündüğünüz yiyeceklerden uzak durulması, kafein içeren içeceklerden (çay, kahve, kola) uzak durulması, aşırı şekerli, yağlı ve baharatlı, mayalı yiyeceklerden uzak durulması, çikolata yenmemesi, süt içilmemesi, meyve sebze tüketilmesi, bol su içilmesi, doğal yoğurt yenmesi.

Şikayetleri, yapılan tüm tetkikleri, daha önceki hastalıkları, kullandığı ilaçlar, geçirdiği ameliyatlar dikkatli bir şekilde sorgulanır. Hastaya kolonoskopi işlemi hekim tarafından ayrıntılı olarak anlatılır. Hastalara gerekli ilaçları damardan verebilmek için damar yolu açılır. Hastanın yaşamsal bulguları (kalp atım sayısı, kan oksijen düzeyi) monitörize edilir. Bu hazırlıklar yapıldıktan sonra hastaya pozisyon verilerek sedasyon sağlayan ilaçlar yapılır. Damar yolundan verilen bu ilaç (Midazolam ve/veya Pethidine HCl) kolonoskopi işlemi sırasında hastanın daha az ağrı hissetmesi ve/veya ağrısız uygulama için kullanılır. Bağırsak gevşemesi için de ilaç (buscopan) kullanılabilir. Verilen ilaçların etkisi ile hasta uyku haline geçer. Çok zorunlu olmadıkça tam bir anestezi (UYUTMA) uygulanmaz. İdeal olanı hastalık belirtileri yokken kolonoskopik inceleme yaptırmaktır. Böylece hastalıklar oluşmadan veya oluşmuşsa erken evrede tanı konulması ve daha kalıcı tedavi uygulanması mümkündür.

Makattan kanaması olan veya dışkısında gizli kan saptananlarda,

Birinci dereceden akrabalarında kalın bağırsak kanseri olan kişilerde,

Bağırsak kanseri veya polip öyküsü olanlarda,

Bağırsak filmlerinde şüpheli görünüm mevcut olanlarda,

Ailesinde rahim kanseri, yumurtalık kanseri ve meme kanseri olanlarda,

Geçmeyen ishali olanlarda ishal nedenini araştırmada,

İnflamatuar bağırsak hastalığı (ülseratif kolit, crohn hastalığı) olanlarda,

Nedeni açıklanamayan kilo kaybında,

Yaygın kanseri olanlarda ana odağın bulunmasında Tedavi ile geçmeyen ve nedeni bulunamayan karın ağrısı olanlarda uygulanır.